انواع جعبه دنده

انواع جعبه دنده

Sequential (متوالی) :

 


یک نوع از گیربکس های دستی سنتی مورد استفاده در موتور سیکلت ها یا ماشین های مسابقه ای اند که نیازمند تعویض سریع دنده ها در دور بالا هستند و بصورت جلو وعقب کشیدن اهرم دنده، دنده زیاد و کم میشود. این نوع گیربکس در موتورهای معمولی، موتورهای مسابقه ای، خودروهای مسابقه ای و مخصوصاً در رالی، زیاد استفاده میشود. در سالهای اخیر، از کلاچهای جدید هیدرولیکی برای این نوع جعبه دنده استفاده شده است و معمولاً تعداد ۴ الی ۷ دنده در این نوع گیربکس ها استفاده میشود.

DSG :


فولکس واگن در مدلهای مختلف خودروهایش مخصوصاً بیتل و مدل قوی تر بیتل یعنی ABT، از این نوع جعبه دنده ی ۲ کلاچه ۶ یا ۷ سرعته استفاده می کند. این نوع جعبه دنده به همراه کامپیوتر های مجزا برای سازماندهی الکتریکی جعبه دنده، به دو کلاچ مجزا از هم برروی ۲ محور زوج و فرد مجهز شده است. کلاچ اول برای دنده های فرد و کلاچ دوم برای درگیر کردن دنده های زوج است. در این نوع جعبه دنده، میزان اتلاف انرژی در هنگام تعویض دنده ها به حداقل میرسد. دو نوع اهرم تعویض دنده دستی و پدالهای پشت فرمان برای این نوع جعبه دنده تعبیه شده است.

DCT (دو کلاچه) :


این نوع جعبه دنده ها نیمه خودکار هستند و از مجموعه چند چرخ دنده ها تشکیل شده اند. دو کلاچ برای قطع و وصل کردن نیرو در دو محور زوج و فرد چرخ دنده ها استفاده میشوند. هر دو کلاچ بصورت هم مرکز و در راستای دو محور قرار گرفته اند که کلاچ بیرونی بزرگتر وظیفه تعویض و درگیری چرخ دنده های فرد و کلاج داخلی کوچکتروظیفه اش عمل درگیری دنده های زوج است. معمولا برای این نوع جعبه دنده، تعویض دنده به صورت اتومات است که امکان تعویض دنده بصورت دستی نیز در اختیار راننده گذاشته میشود.
محصولات پورشه از این نوع جعبه دنده ها بصورت ۵ یا ۶ سرعته بهره می برند و خودروهای سوپر اسپرت و مسابقه ای سریع تر از نوع ۷ سرعته آن بهره مندند.

CVT و X TRONIC :


X ترونیک منحصرا توسط کمپانی نیسان مورد استفاده قرار می گیرد و عملکرد آن مشابه CVT است. این نوع گیربکس ها فاقد چرخ دنده ،خورشیدی، سیاره ای و… هستند. این نوع گیربکس ها توسط کامپیوترهایی تعریف شده است که در آنها عمل تبدیل و انتقال انجام می شوند. گیربکس های CVT بطور کلی از قسمت ورودی محرک ، قسمت خروجی متحرک و تسمه فلزی یا پلاستیکی تشکیل شده اند که قسمتهای ورودی و خروجی با شکل مخروطی در راستای محور موازی با یکدیگر بر روی محور خود نصب می شوند و توسط یک تسمه میانی با یکدیگر ارتباط دارند.
زمانی که دو صفحه مخروطی شکل ورودی یا خروجی بهم نزدیک میشوند، بدلیل سطح شیب دار مخروط ها، تسمه بر روی سطوح شیبدار حرکت کرده و به سمت بالا می رود. در این هنگام ، دو مخروط از هم دور شده و تسمه در باریکترین قسمت ها قرار می گیرد. در این زمان، یعنی جمع شدن مخروط ها در قسمت محرک و بازشدن مخروط های دیگر در قسمت متحرک، موجب چرخش کمتر قسمت محرک و چرخش بیشتر قسمت متحرک میشود، که در نهایت باعث افزایش دور و کاهش گشتاور میشود و یا این عمل بصورت بر عکس اتفاق می افتد.

Shift Tronic :


این نوع جعبه دنده ها، همان تیپ ترونیک هستند که احتمالا این اسم را شنیده اید.Shift Tronic ، یک تکنولوژی برای تعویض دنده ها میباشد. در این نوع جعبه دنده ها، راننده این امکان را دارد که توسط اهرم دنده و یا پدال پشت فرمان، دنده را تغییر دهد. در صورتی که راننده به هر دلیلی خیلی دیر اقدام به تعویض دنده کند و خودرو در معرض آسیب دیدن قرار گیرد، دنده به صورت خودکار تعویض میشود و این عمل توسط ECU جعبه دنده انجام می شود.

PDK :


این نوع گیربکس، توسط کمپانی پورشه توسعه داده شده است و در مدل هایی مثل کیمن از آن استفاده شده است. این نوع جعبه دنده ، در واقع دو جعبه دنده دستی مجزا با کلاچهای مجزا است که کنار هم و در یک محفظه گنجانده شده اند و به عنوان یک سیستم یک پارچه عمل می کنند. هر کلاچ برای تعویض دنده های زوج و یا فرد بکار می رود. این نوع جعبه دنده، برای بدست آوردن نهایت شتاب و سرعت و جلوگیری از اتلاف وقت بسیار مناسب است.

Tip Tronic S :


تیپ ترونیک S، همان مدل ارتقا یافته تیپ ترونیک معمولی با قابلیت تعویض دنده بصورت دستی میباشد و بصورت کاملا هوشمند، عملکرد راننده را زیر نظر دارد تا در صورت عدم تعویض دنده توسط راننده به هر دلیلی، پس از ۸ ثانیه، برای جلوگیری ازOver Blow شدن موتور، دنده را عوض می کند. این مدل جعبه دنده از اوایل سال ۲۰۰۰ در پورشه باکستر مورد استفاده قرار گرفت و پس از آن در پورشه کاین استفاده شد.

Step Tronic :


استپ ترونیک ، توسط کمپانی BMW برای مدل های M5,M6,M3 استفاده شد. تعویض دنده اتوماتیک بهمراه قابلیت دستی عوض شدن دنده و مجهز به سیستم های کنترلی الکتریکی، اساس کار استپ ترونیک قرار گرفت. با حرکت اهرم دسته دنده به سمت چپ، نوع دنده دستی و با حرکت آن به سمت راست، نوع آن اتوماتیک میشود.

S tronic :


گیربکس Stronic ، یک جعبه دنده ترکیبی اتوماتیک الکترونیکی با قابلیت تعویض دنده دستی است که به کمک یک کلاچ دوگانه تعبیه شده است وعمل تعویض دنده را تسریع میکند. این نوع جعبه دنده منحصر کمپانی Audi میباشد و در کمتر از ۰/۴ ثانیه، قابلیت تعویض دنده را فراهم می سازد.

 

کاری از گروه بازرگانی هیرسا (کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است)